Vul een zoekterm in

Home

Nieuws

Nieuwscategorieën

Laatste
nieuws

Energie
en onderwijs

Energiescenario's:
Watt Nu?

Innovatie

Klimaat

Markt

Politiek

Voorzieningszekerheid

Wetenschap

Uitgelicht Artikel

Europa
kan armada van schaliegastankers uit VS
verwachten

»

Opinie

Columnisten

Laatste
opinie

Bert
Tieben

Cyril
Widdershoven

Martien
Visser

Frans
Rooijers

Aad
Correljé

Pieter
Boot

Frank
van den Heuvel

Hans
van Cleef

Joris
Wijnhoven

Coby
van der Linde

Henri
Bontenbal

Rem
Korteweg

Heleen
de Coninck

Rob
Aalbers

Karel
Beckman

Sible
Schöne

Dick
Benschop

Jos
Cozijnsen

Jorien
de Lege

Jan
Paul van Soest

Pieter
van Geel

Hans
Overdiep

Hans
Altevogt

Van
Nistelrooij versus Eickhout

Rob
de Wijk

Catrinus
Jepma

Gertjan
Lankhorst

John
Kerkhoven

Leegte
versus Van Veldhoven

Uitgelicht Artikel

“Aandeel
‘overheid’ op energierekening zal vermoedelijk
stijgen”

Martien Visser: "Energierekening wordt energietransitierekening" »

achtergrond

Dossiers

Beheer
elektriciteitsnetten

De
energiemix van morgen

Energie
en armoede

Energie
en de Europese Unie

Einde
van goedkope energie?

Van
gasbel tot Energy Valley

Nieuw
gas

Energiebesparing

Uitgelicht Artikel

Energie
en armoede

Wat betekenen termen als 'energiearmoede', 'brandstofarmoede' en
'verwarmingsarmoede'? »

Energy
Mixer

Home

opinie

Succesvolle energietransitie vereist dat we op de
centjes letten

Delen:

Tweeten

Doorsturen
per e-mail

Terug
naar overzicht

Martien
Visser
9 mei 2016

Succesvolle energietransitie vereist dat we op de centjes letten
Martien Visser: "Exit logica Raad voor de Leefomgeving
en Infrastructuur"

De Nederlandse CO2-emissie bedraagt jaarlijks circa 200 miljoen
ton1. Dat is 1 ton per Nederlander per maand. Dus wanneer klimaatmaatregelen
€100/ton vermeden CO2-emissie kosten, dan levert elke Nederlander in
een CO2-vrije samenleving €100 per maand aan koopkracht in. Niet
leuk, maar maatschappelijk nog juist verteerbaar. Stel echter dat we voor
CO2-reductie €250/ton gaan uitgeven; een gezin met twee kinderen
verliest dan maandelijks €1000 aan koopkracht!

Een succesvolle energietransitie vereist dat we op de centjes letten. Dus dat
we klimaatmaatregelen nemen die per geïnvesteerde euro maximaal bijdragen aan
CO2-reductie. Op mondiale schaal en ook in diverse landen is al
uitgebreid onderzocht welke dat zijn. Door middel van een Interdepartementaal
Beleidsonderzoek (IBO) is deze exercitie nu ook voor Nederland uitgevoerd. Het
IBO-rapport is op 9 april verschenen. Met verrassende resultaten. Tot mijn niet
geringe verbazing is het stil gebleven.

Gedegen

Het IBO-team heeft haar taak gedegen opgepakt. Zo heeft men ruim de tijd
genomen, is een groot aantal uiteenlopende klimaatmaatregelen onderzocht en zijn
de tussenresultaten besproken met deskundigen. Het rapport telt 88 bladzijden en
bevat een ECN/PBL-bijlage met bijna 200 bladzijden. De verwachte
kostenontwikkeling, waaronder de energieprijzen, is volgens de recente Nationale
Energie Verkenning. Aan de kwaliteit en kwantiteit kan het niet liggen.

Voor alle onderzochte klimaatmaatregelen zijn de kosten per ton vermeden
CO2-emissie in kaart gebracht. Vervolgens zijn de klimaatmaatregelen
gerangschikt van goedkoop naar duur. Het resultaat is onze nationale
Nederlandse  "CO2 cost abatement curve".

Mediastilte

De onderzochte klimaatmaatregelen scoren zeer verschillend. In een aantal
gevallen is CO2-reductie (vrijwel) gratis. Een voorbeeld is
energiebesparing in de industrie. De investeringen verdienen zich dan al terug
via de lagere energierekening en de CO2-reductie is mooi meegenomen.
Andere klimaatmaatregelen kosten vele honderden euro's per ton vermeden
CO2-emissie.  De fiscale stimulering van elektrische auto's is
het duurste: die kost maar liefst €1000/ton. Niet iedereen zal blij zijn met de
plaats van zijn of haar geliefde technologie op de lijst. Verklaart dat
misschien de mediastilte over het IBO-rapport?

"Meest efficiënte klimaatmaatregelen zijn haalbaar in de
industrie, de power sector, de gebouwde omgeving en tot slot in de
transportsector"

Of is de materie wellicht onvoldoende mediageniek? Hoe leg je op TV uit dat
het terugdraaien van de verhoging van de maximum snelheid in 2020 ons €60 per
ton vermeden CO2-emissie kost; en in 2030, omdat auto's dan zuiniger
zijn, €160/ton? Dus dat minister Schultz wel een goede maatregel heeft
getroffen, alleen 15 jaar te vroeg? Overigens worden elektrische auto's vanaf
2030 juist weer wel aantrekkelijk, vermoedelijk omdat de batterijen steeds
goedkoper worden, waardoor er minder subsidie nodig is. Gemakkelijker uit te
leggen is dat een kilometerheffing als klimaatmaatregel erg duur uitpakt.

Dure bochten

Het IBO-rapport is positief over de productie van CO2-vrije
energie. Er is in 2030 een keur van technologieën beschikbaar, waaronder zon,
biomassa en wind, die minder kosten dan €100/ton. Dat is een belangrijk gegeven,
want wanneer we voor die prijs CO2-vrije energie kunnen produceren,
hoeven we ons in minder in allerlei dure bochten te wringen om onze consumptie
te verminderen.

Geen verrassing is dat het sluiten van alle kolencentrales (€30-60/ton)
eveneens goed scoort op de CO2-klimaatladder. Wel verrassend, althans
voor mij, is dat kernenergie goed uit de analyse komt. Ik heb altijd wat
meewarig naar het gedoe rond de nieuwe Britse reactor gekeken, maar dat blijkt
onterecht. Afvang en opslag van CO2 (CCS) scoort nog beter, vooral in
de procesindustrie. Ongelooflijk eigenlijk, dat CCS in ons land niet van de
grond komt. Nederland heeft werkelijk alle troeven in huis, en ook alle reden,
om CCS snel te ontwikkelen en vervolgens ook Europees en mondiaal uit te
rollen.

Met verstand

De isolatie van woningen en gebouwen blijkt nuttig. De  lokale afspraken
om huurwoningen gemiddeld label B te maken kosten €70/ton. Echter, dat beleid
moet je met je verstand uitvoeren. Een verplichting om elke huurwoning minimaal
label B te maken kost maar liefst €250/ton. En een verplichting om alle
koopwoningen binnen 2 jaar na de verhuizing op minimaal label C kost eveneens
€250/ton. De huidige STEP-regeling, waarbij verhuurders subsidie krijgen als ze
drie labelstappen of meer realiseren, blijkt zelfs meer dan €500/ton te kosten.

"Warmtelevering is een van de minst effectieve
klimaatmaatregelen die door het IBO-team zijn geanalyseerd"

De maatschappelijke kosten van warmtelevering bedragen €700/ton.
Warmtelevering is daarmee een van de minst effectieve klimaatmaatregelen die
door het IBO-team zijn geanalyseerd. Volgens sommigen zal straks 25% van alle
woningen zijn aangesloten op een warmtenet. Het IBO-team schetst een heel andere
toekomst. Groen gas, al dan niet gecombineerd met warmtepompen, is een stuk
aantrekkelijker!

Exit

Het RLI advies "Rijk zonder CO2" pleit voor een logische,
gefaseerde aanpak waarbij we tot 2050 eerst de gebouwde omgeving, dan de
elektriciteitsector, dan de transportsector, en tot slot de industrie
CO2-vrij maken. Op basis van het IBO-rapport doe je dat niet. De
meest efficiënte klimaatmaatregelen zijn te vinden in de industrie, dan in de
power sector, dan in de gebouwde omgeving en tot slot in de transportsector.
Exit logica RLI.

Natuurlijk, de industrie heeft wel wat anders aan haar hoofd. Bovendien
hebben ze vaak geen geld beschikbaar om energiezuiniger te worden en
CO2 te besparen. Maar daar zijn toch wel oplossingen voor te
verzinnen? Kunnen we er geen SDE subsidie voor inzetten? Of, voor mijn part, de
netwerkbedrijven deze investeringen laten doen? Het maatschappelijk belang is
groot: een succesvolle energietransitie vereist dat we op onze centjes letten en
economisch slim te werk gaan!

Nuttig

We wisten al dat een CO2-vrije samenleving technisch haalbaar is.
Het IBO rapport schetst dat het ook economisch mogelijk is, mits we kiezen voor
de meest efficiënte klimaatmaatregelen. Het IBO-rapport verschaft daarover
veel  inzicht en reikt nuttige handvatten aan. Ik beveel daarom dit
rapport, met de bijlage, van harte bij u aan. En tevens de oproep om in het
vervolg bij elke voorgestelde klimaatmaatregel door ECN en PBL na te laten
rekenen wat haar maatschappelijke effectiviteit is, uitgedrukt in €/ton vermeden
CO2.

1) Dit is het officiële getal. In een eerdere column heb ik voorgerekend dat
we als Nederlanders op mondiale schaal eigenlijk 340 Mton CO2
emissies veroorzaken.

Martien Visser is lector energietransitie & netintegratie,
Hanzehogeschool Groningen.

Volg Energiepodium op Twitter: @energiepodium

Delen:

Tweeten

Doorsturenper
e-mail

Tweets:

Tweets over energiepodium OR
#martien.visser.hanze OR #RijkZonderCO2 OR #IBOCO2

Gerelateerde stukken

19 november 2015

"Debat zonder plek voor feiten leidt tot stagnatie economie"

Rob de Wijk: "Boek ‘ Tussen hoogmoed en hysterie' toont
hoezeer...

Lees
meer

09 juni 2016

Energietransitie vraagt ook om slim aanpassen van wat er al is

Coby van der Linde: "Fijnmazig gasnet enorme opsteker voor
het...

Lees
meer

14 juli 2016

“Aandeel ‘overheid’ op energierekening zal...

Martien Visser: "Energierekening wordt energietransitierekening"

Lees
meer

14 oktober 2016

Nationale Energieverkenning 2016: de taaiheid van het energiesysteem

Pieter  Boot: "Doelen energiebesparing veel moeilijker te halen
dan...

Lees
meer

24 september 2015

"Toets kosten-efficiëntie van klimaatmaatregelen zeer...

Jos Cozijnsen: " Straks lekt er CO 2 -emissie via goederenimport
naar...

Lees
meer

04 juni 2015

“Groen gas goedkoopste voor klimaatneutrale binnensteden”

CE Delft: "In dichtbebouwde historische omgeving blijven
gasleidingen...

Lees
meer

01 september 2014

“Nederland kan in EU beste zijn voor energie-intensieve...

Ton Spoor, Voorzitter VEMW: "Onderlinge afhankelijkheid van
bedrijven...

Lees
meer

Energiepodium.nl is een initiatief van

Volg ons

Nieuws

Twitter

Services

» Contact
opnemen

»
Sitemap

Meld je aan voor onze nieuwsbrief

Vul een geldig e-mailadres
in

Contact |Over
Energiepodium